Забележувате нешто, но не сте сигурни што значи?
Можеби детето користи малку зборови, повеќе покажува отколку што зборува или тешко го разбирате. Разговорот со стручно лице може да ви помогне да разберете што да следите и дали е потребна проценка.
Што можете да правите дома веќе денес
- Раскажувајте што правите додека го правите („Сега ја миеме чинијата“).
- Читајте сликовници и именувајте што гледате.
- Почекајте неколку секунди детето да одговори – не завршувајте наместо него.
- Ограничете го времето пред екран и заменете го со заедничка игра.
Оваа страница е информативна и не поставува дијагноза. Секое дете се развива индивидуално.
Што може да забележите
Знаци на кои вреди да внимавате
- Користи малку зборови за својата возраст
- Повеќе покажува со прст отколку што зборува
- Тешко го разбирате кога сака нешто да ви каже
- Не спојува два збора по втората година
- Не следи едноставни упатства
- Реагира со фрустрација кога не може да се изрази
По возраст
Развојот оди чекор по чекор
13–18 месеци
Првите зборови
- Користи неколку зборови (мама, тато, дај)
- Покажува со прст за да побара нешто
- Разбира едноставни прашања („Каде е топката?“)
Пример: „Ам“ за храна или „ту-ту“ за автомобил.
19–24 месеци
Од зборови кон кратки комбинации
- Спојува два или повеќе зборови
- Користи зборови за да побара помош
- Следи едноставни упатства во два чекора
Пример: „Уште вода“ или „Мама, дојди“.
2–3 години
Кратки реченици
- Користи реченици од 3 збора
- Прашува „што?“ и „каде?“
- Повеќето од говорот го разбираат блиските
Пример: „Тато оди работа.“
3–4 години
Раскажува и прашува
- Раскажува што се случило
- Користи реченици од 4 и повеќе зборови
- Го разбираат и непознати луѓе
Пример: „Во градинка играв со Мила и паднав.“
Секое дете се развива индивидуално. Овие примери не се тест. Ако повеќе вештини за возраста изостануваат или сте загрижени, побарајте стручна проценка.
Јасен следен чекор
Како би изгледал првиот чекор?
Вашите забелешки
Разговор за возраста, секојдневието и прашањата што ве загрижуваат. Донесете конкретни примери.
Стручна проценка
Разгледување на потребите на детето и препорака за дополнителна проценка, ако е потребна.
План за поддршка
Објаснување на препораките и договор за следните чекори – во центарот и дома.
Прашања на родителите
Што најчесто ги интересира родителите?
Дали секое доцнење во говорот значи ист проблем?
Не. Самото забележување дека детето зборува помалку не е доволно за заклучок. Стручната проценка помага да се разбере неговата комуникација и потребата за поддршка.
Дали да почекам или да побарам проценка?
Ако повеќе вештини за возраста изостануваат или сте загрижени, подобро е да побарате совет. Раната поддршка е најефикасна, а проценката не обврзува на третман.
Дали два јазика дома предизвикуваат доцнење?
Не. Двојазичните деца можат на почеток да имаат помал речник во секој јазик, но вкупно се развиваат како врсниците.
Како изгледа првата средба и дали присуствува родителот?
Да, родителот е присутен. Логопедот разговара со вас и низ игра ја набљудува комуникацијата на детето.
Колку средби ќе бидат потребни?
Зависи од проценката. Логопедот ќе ви предложи план и редовно ќе го следи напредокот.